Pocztówka z wakacji. Poranek w Słupsku.

Najpiękniejszy poranek i najlepsze śniadanie w barze mlecznym "Poranek" w Słupsku.
Pewnego dnia trafiłem nawet na naleśniki z serem polane śmietaną i udekorowane świeżymi, pysznymi truskawkami. Szkoda, że ich nie sfotografowałem. Zasługiwały na to!
Bar otwiera się bardzo wcześnie, już kilka razy reanimowałem się tam po wyjściu z jakiegoś bardzo wczesnego pociągu.
A herbata w szklaneczce, taka jak za dawnych dobrych czasów; ze smakowicie pachnącą cytryną kosztuje chyba 0,95 zł !
Brońmy takich miejsc przed ogólnym zalewem tandety i bylejakości.
Dla mnie jest to miejsce nr 1 w Słupsku!

Winyle

Fajny tekst.
http://www.tokfm.pl/Tokfm/1,103454,14519384,_Miekkosc__przyjacielskosc__przestrzennosc_dzwieku__.html
Ja też lubię winyle i mam dużą kolekcję. Może trochę w tym sentymentalizmu ...

Gender. Kreowanie rzeczywistości za pomocą języka.

Ciekawostka z Lipska. Senat tamtejszego uniwersytetu uchwalił zmianę statutu. Od tej pory obowiązuje żeńska forma tytułu profesor. To znaczy - Herr Professorin !
Większość wykładowców i studentów lipskiego uniwersytetu stanowią kobiety (ciekawe czy ma to związek z obowiązkowym w Niemczech faworyzowaniem ubiegających się o pracę kobiet?) ; natomiast w Senacie większością są mężczyźni.
Poniżej wywiad z rektorką (to chyba genderowo poprawna forma) uniwersytetu :
http://www.sueddeutsche.de/bildung/sprachreform-an-der-uni-leipzig-wir-waren-nuechtern-1.1689465
Interesujący wpis na podobny temat dotyczący szwedzkich przedszkoli - tam z kolei wymyślono sobie równouprawnienie chłopców i dziewczynek polegające na zakazie używania słowa chłopiec i dziewczynka. Smile.
http://pawelleski.blog.pl/2013/08/26/nowy-wspanialy-postswiat/

Musicae Antiquae Collegium Varsoviense

Dzisiejszy koncert mozartowski - efektowne Divertimento D-dur, koncert A-dur KV 488, symfonia Haffnerowska. Bardzo lubię z tym zespołem grać. Znam tu prawie każdego z muzyków; z większością łączą mnie różne "sprawki" kameralne, wspólne doświadczenia i przeżycia. Muszę też powiedzieć, że ostatnio grają wspaniale. Jeden z niewielu polskich zespołów barokowych działających regularnie razem, próbujących w tym samym składzie, po prostu zgranych... W tym wypadku jakoś nie prowadzi to do rutyny, a po prostu działa!
Jako dyrygent mam pełen komfort zajmowania się sprawami ważnymi i muzycznymi detalami. A nie na przykład odczytywaniem nut, bądź tłumaczeniem podstawowych muzycznych terminów.
Bardzo fajna i satysfakcjonująca praca, za którą serdecznie dziękuję.
A zespołowi gratuluję i życzę dobrych oraz stabilnych warunków działania! Czasy dla dobrych i niekonwencjonalnych zespołów bowiem coraz trudniejsze.

Marc Baumann

Dużo działo się w czerwcu i na początku lipca. Nie zdołałem napisać o nich od razu, ale warto chyba do niektórych z nich wrócić. Przynajmniej z mojego punktu widzenia. 

Marc Baumann był gościem XIX Kursu Interpretacji Muzyki Organowej, jaki odbywał się w Koszalinie w dniach 1-6.07.2013. Osobiście, dla mnie, było to niezwykle wzruszające spotkanie po latach. Kiedy przed dwudziestoma prawie laty byłem biednym studentem z komunistycznej Polski okazano mi w Alzacji ciepło, przyjaźń i pomoc. Marc i jego żona, Valérie, zapraszali mnie prawie co tydzień, wspierali i pomagali w każdym kłopocie. Teraz, tych wspaniałych ludzi mogłem gościć jako współorganizator kursu.

Marc jest organistą katedry w Strasburgu; jednego z najsławniejszych w Europie miejsc. Przedstawił nam trzy znakomite – bardzo zwięzłe, ale jednocześnie dotykające sedna problemów prezentacje dotyczące francuskiej muzyki organowej, francuskiej praktyki liturgicznej oraz charakterystyki budownictwa organowego w Alzacji.

Z podziwem obserwowałem go również w roli pedagoga pracującego z niezwykłym spokojem, cierpliwością i oddaniem. Przekazującego uczniom to samo ciepło i życzliwość, którymi promieniuje jako człowiek. To pedagogika tkwiąca w najlepszej tradycji francuskich organistów; częściowo uczyliśmy się u tych samych mistrzów (André Stricker, Michel Chapuis, czy Aline Zylberajch). Ta pedagogiczna klasa, która jest dla mnie wciąż niedościgłym wzorem, była doskonale widoczna podczas zajęć.

Tu moja dygresja akademickiego belfra. Często zastanawiam się jak to jest, że nasze plany nauczania, rozbudowane bloki zajęć pedagogicznych na uczelniach nie owocują  taką klasą, powszechną w tych krajach, gdzie nic podobnego nie istnieje. Chyba ważniejsza jest tradycja, a może po prostu wprowadzane na siłę przedmioty, które w magiczny sposób mają coś załatwić nie załatwiają niczego. Może tam życzliwość do ucznia jest też po prostu czymś normalnym i zwyczajnym, czego nie trzeba specjalnie uczyć.

 

Ale to tylko dygresja. To ma być radosny wpis. W Koszalinie jak zwykle był czas wytężonej pracy :

 i czas odpoczynku pozwalający na chwilę choć oderwać się od codzienności :

 

 

A 6 lipca Marc obchodził 50 urodziny. Razem z nami. Wszystkiego najlepszego!

 

Fortepian i pianoforte

Strasznie denerwuje mnie powtarzane wciąż bezkrytycznie słowo „pianoforte”. „Czy masz własne pianoforte?”, „Będziesz grał na fortepianie czy pianoforte?” Wyrazem zagubienia terminologicznego jest również pytanie: „Czy to jest fortepian czy pianoforte”.

Termin został chyba spopularyzowany przez Polskie Radio, które (co jest chwalebne) w ramach przedstawiania światowych dokonań fonograficznych często używało tego określenia w odniesieniu do wszelkiej maści nagraniach na historycznych fortepianach.

Musimy zdać sobie sprawę, że jest to termin bardzo nieprecyzyjny. Jego jedyną racją istnienia jest zakorzeniona wśród pianistów świadomość wyjątkowości własnego instrumentu. Rzeczywiście – współczesny fortepian jest formą wysoce zunifikowaną; istniejącą w jednej, jedynie słusznej formie umożliwiającą współczesnym wirtuozom bezproblemowe i bezrefleksyjne (zazwyczaj nie wiedzą co siedzi pod maską) przemieszczanie się z jednej sali koncertowej do drugiej. Dawne fortepiany – przynajmniej do początku XX wieku – to olbrzymie bogactwo form, gatunków, odmian ... Ale są to wszystko pianoforty lub fortepiany – instrumenty klawiszowe o mechanice młoteczkowej! Warto pamiętać, że często instrument z 1790 jest bardziej odległy od tego z 1840 niż ten drugi od współczesnego Steinwaya pomalowanego lakierem „na wysoki połysk”.

Swoją drogą ciekaw jestem czy ktokolwiek uznałby za przejaw dobrego smaku postawienie sobie w domu tak wypicowanej i błyszczącej się meblościanki jak współczesny fortepian. Cóż, de gustibus non est disputandum, ale chyba to zwycięstwo dążących do prostoty techników nad artystyczną formą instrumentu jest znamienne.

Proszę nie myśleć jednak, że odrzucam współczesne formy fortepianu i na nich nigdy nie gram. Lubię grać również na współczesnych, dobrze brzmiących instrumentach i nawet mi ten czarny lakier nie przeszkadza.  

A przy okazji : super się gra na walterowskiej kopii Paula McNulty'ego !

Zatem – odzwyczajajmy się od „pianoforte” i dookreślajmy rodzaj instrumentu – wczesny fortepian wiedeński, kopia instrumentu Waltera z końca XVIII wieku; fortepian stołowy z I połowy XIX wieku, fortepian Pleyela z ..., współczesny koncertowy fortepian Fazioli. czy Steinway czy coś tam jeszcze.

 

 

To trochę trudniejsze, ale też trochę mądrzejsze.

Mój osobisty protest

Wszyscy my na uczelniach muzycznych zaczynamy się zastanawiać jak to będzie z tą odpłatnością za drugi kierunek. Dużo wątpliwości; jak to ma się na przykład w wypadku dwóch różnych specjalności (np. kombinacja klawesyn-organy, klawesyn-fortepian, skrzypce-skrzypce barokowe). Z opłat (mocą rozporządzenia ministra) zwolniono dyrygenturę, teorię i kompozycję. Uczelnie muzyczne – jedna po drugiej – zaczynają podawać przewidywane ceny opłat za drugi kierunek studiów. Ceny, jak można było się spodziewać, horrendalne. Mit prawa do edukacji, mit budowania wykształconego społeczeństwa opartego na wiedzy jeszcze raz nie wytrzymał zderzenia z przaśnością i ograniczonym światem mentalnym polskich prawodawców. Po raz kolejny; zamiast uczynić krok do przodu wykonano salto do tyłu.

Dlaczego mnie to tak denerwuje? Przecież pierwszy kierunek za darmo, więc czego ten Toporowski znów się ciska?

Polski system wyższej edukacji w żałośnie wąski sposób definiuje kierunki. Zazwyczaj : ukończenie jednego kierunku daje wykształcenie niewystarczające do realizacji wielu muzycznych pomysłów i planów. Założenie ustawy było takie, że uczelnia może tworzyć nowe kierunki lepiej spełniające dążenie studenta do zbudowania takiego profilu kształcenia, który pozwoli mu zrealizować jego indywidualny program na życie. To może się udawać w uczelniach dużych, w których oferta wykładów prowadzących dla znaczących tj. kilkudziesięciu- czy wręcz kilkusetosobowych grup studentów jest duża. W praktyce uczelni małych zdefiniowanie nowego kierunku wcale nie jest proste; przede wszystkim z oczywistych względów i ograniczeń finansowych, ale może rozbić się też o konserwatyzm władz, czy środowisk uczelnianych... Nie każdy student też zdaje sobie sprawę z tego, że np. po dwóch latach studiów spotka coś „obok” co zechce włączyć w obszar własnych zainteresowań. Coś, co uzupełnia mainstream jego zainteresowań, a może nawet lepiej odpowiada jego talentowi i predyspozycjom. Kandydaci po szkołach średnich przychodzą z niewiarygodną wręcz sieczką w głowie i marnym poziomem świadomości (zatrważający jest np. poziom w dziedzinie historii muzyki; to właściwie adres do naszych teoretyków, którzy sieją w umysłach uczniów jakieś niepowiązane ze sobą i oderwane od praktyki muzycznej informacje. Przepraszam tu  znajomych teoretyków, ale tak właśnie jest i coś, do cholery, z tym powinniście zrobić!)

Wróćmy jednak do mojego osobistego doświadczenia.

We współczesnym świecie wąsko wykształcony klawesynista – z nielicznymi wyjątkami osób „fanatycznie” i z pełnym przekonaniem skoncentrowanych na jednej, jedynej specjalności – to przeżytek. Niestety właśnie taki przeżytek w majestacie prawa zadekretowano burząc moją wieloletnią pracę nad otwieraniem, łączeniem, syntetyzowaniem i wyłapywaniem indywidualności, dla których klawesyn to wybrana z pełnym przekonaniem specjalizacja.
Stąd – temu rządowi - wojna !
Powiem to jeszcze raz: uczyniono dokładną odwrotność tego, co należało było uczynić.

Studentom, którzy chcą realizować dwa kierunki czy dwie specjalności należy się stypendium, a nie odpłatność za studia! To jest właśnie właściwy kierunek i właściwa inwestycja w przyszłość narodu!

Chyba, że celem jest produkcja bezmyślnych konsumentów i uległych pracowników.

Myśląc o szkolnictwie wyższym trudno uciec od porównania ze służbą zdrowia. Sytuacja tej drugiej najlepiej chyba ilustruje sposób „reformowania” kraju, jaki przyjęto w Polsce. Sposób ten polega na odtwarzaniu hierarchicznej, zbiurokratyzowanej struktury przy której osiągnięcia „komuchów” należy potraktować, jako skromne i amatorskie. Lekarzy (i instytucje medyczne) przekształcono w delegatury NFZ. Priorytetem stało się kontrolowanie czy dany pacjent ma prawo do uzyskania procedury medycznej, a nie pomoc, misja, ratunek, przysięga Hipokratesa i inne bzdury. A przedtem doprowadzono do absurdu rejonizację rodem z głębokiego PRLu przypisując pacjenta do lekarza rodzinnego w jednym mieście. To, co się dzieje w szkolnictwie wyższym to podłość tego samego rodzaju. Wbrew protestom wprowadzono wadliwą ustawę. Przy okazji, coś tam naprawiono i poprawiono, psując skutecznie całość. Aby uniknąć protestów społeczności akademickiej wymyślono sobie wypisywanie całej masy idiotycznych zupełnie dętych dokumentów (Krajowe Ramy Kwalifikacji zakładają pisanie różnych fantastycznych bajeczek , w których podajemy profesorkowi 20 czasowników, które ma prawo używać. W ten sposób potraktujemy go jak śmiecia, pomiot i idiotę – niech zna swoje miejsce w hierarchii tego kraju).

Ostatnio często wspominam Komunę. Tam – pomimo całej marności systemu – ktoś zainteresowany uczeniem jakiejś egzotycznej dziedziny muzyki (niech to będzie wspomniana już i moja przecież gra klawesynowa) mógł, rezygnując ze splendorów i przywilejów władzy i trzymając się z daleka od bajorka, w którym trwała walka o władzę – liczyć na to, że uniknie błotnej kąpieli. Władza, zgodnie z logiką, unikania otwartego konfliktu, była chyba na tyle inteligentna, że zdawała sobie sprawę z własnej niepopularności w społeczeństwie. Ta władza postępuje inaczej! Tu mamy sytuację taką – Ministerstwo obliguje rektorów i władze uczelni (zazwyczaj pod groźbą kar dyscyplinarnych dla osoby i uczelni) do zobligowania profesorków (również zazwyczaj pod groźbą) do wykonywania bezsensownych prac. Papierów, które potrzebne są tylko w jednym celu; aby „posiadać zabezpieczony” jakikolwiek dowód na piśmie, kiedy komuś warto będzie wkopać. Czytać to będzie chyba tylko nowa-stara, świetlana instytucja – Polska Komisja Akredytacyjna. Jeśli chcesz być profesorem, zależy Ci na tej pracy – musisz zatem zaakceptować prostytuowanie własnego umysłu w dziele zapełniania półek kretyńskimi dokumentami i wspólną kąpiel błotną z wszechogarniającą ten kraj paranoją i głupotą.

Powtarzam jeszcze raz; to podłość oraz kompletny upadek moralny tego kraju i jego władz. Odtworzenie najgorszych cech komuny i zabetonowanie biurokratycznej struktury w stopniu niespotykanym nigdy przedtem.

Chcę być profesorem; chcę uczyć i lubię to robić. Będę pisać co trzeba robiąc dobrą minę do złej gry i starając się, aby mimo wszystko to, co piszę miało jakikolwiek sens. Choćby w ramach idiotycznej stylistyki nowomowy KRK. Ale w ogóle to raczej deklaruję bierny opór i walkę na wszelkich polach. Choćby na tym blogu.